สารลดแรงตึงผิว (Surfactant )

สารลดแรงตึงผิว (surfactant) หรือ surface active agent หรือ amphiphile คือ สารที่มีโมเลกุลหรือไอออนซึ่งประกอบด้วย 2 ส่วน คือ ส่วนที่มีขั้วหรือส่วนที่ชอบน้ำ (hydrophilic) และส่วนที่ไม่มีขั้ว หรือส่วนที่ไม่ชอบน้ำ (hydrophobic) ซึ่งทั้ง 2 ส่วนนี้ต้องสมดุลกันทำให้ถูกดูดซับที่พื้นผิวหรือระหว่างพื้นผิวของของเหลว ทำให้ความเข้มข้นที่พื้นผิวสูงกว่าความเข้มข้นภายในเนื้อของของเหลวและแรงตึงผิวลดลง

สารที่เป็น surfactant สามารถทำหน้าที่ได้หลายอย่าง เช่น

  • สารซักฟอก (detergent)
  • สารช่วยเคลือบผิว (wetting agent)
  • อิมัลซิไฟเออร์ (emulsifier)
  • สารช่วยกระจายตัว (dispersant)

Surfactant โดยทั่วไปจะแบ่งได้เป็น 4 ชนิด

  • Anionic surfactants ( มีประจุลบ )
  • Cationic surfactants ( มีประจุบวก )
  • Zitterionic surfactants หรือ Amphoteric surfactants (มีทั้งประจบวกและประจุลบ )
  • Nonionic surfactants (ไม่มีประจุ)

ตัวอย่างของ Nonionic Surfactant เช่น Nonylphenol Ethoxylate Surfactant, Primary Alcohol Ethoxylate, Secondary Alcohol Ethoxylate หรือ Octylphenol Ethoxylate

Nonionic Surfactant โดยส่วนมากจะใช้ได้ในหลายอุตสาหกรรม เช่น อุตสาหกรรมเกษตร, อุตสาหกรรมสิ่งทอ, อุตสาหกรรมสี และยังใช้ในขบวนการผลิตถุงมือยางได้อีกด้วย